zelfsturingZelfsturing en samensturing, het klinkt zo ideaal en het lijkt zo makkelijk en dát is het ook. Het is dan wel van belang dat iedereen met elkaar op lijn ligt wat betreft de mindset om problemen te willen oplossen. Dat is wanneer het verkeerd kan gaan, want jezelf sturen is één ding, maar samen sturen is weer wat anders.

Wie heeft er niet gehoord van 2 kapiteins op 1 schip wat voor problemen zorgt?

Wat is zelfsturing

Zelfsturing is ontzettend belangrijk voor je overleving[1]. Denk er maar eens over na, wij mensen zijn sociale dieren en hebben een groep nodig om te overleven.

Om in die groep te zitten is het belangrijk dat je aardig gevonden wordt en dit doe je door rekening te houden met de gevoelens en regels die in de groep leven.

Ook in een vriendschap is er sprake van een soort groep en bij collega’s bij wie je op je gemak voelt heb je een vorm van zekerheid, maar die zekerheid kan omslaan in onzekerheid als je een keer een opmerking maakt waarvan je achteraf denkt: Dat was niet zo handig.

Had je je dit niet beter vooraf kunnen bedenken?

Als het antwoord ja is, dan heb je door dat je zelfsturing verbeterd had kunnen worden. Je stuurt jezelf dan in de mindset dat je voordat je wat zegt rekening houdt met de vraag of hetgeen je zegt bij de persoon voor begrip of onbegrip zorgt. Zorgt het ervoor dat die persoon zich beter voelt of niet? Zorgt het ervoor dat die persoon je begrijpt of niet? Want als je iemand een slechter gevoel gaat geven, is het wel handig als hij/zij weet waarom.

De vraag die jij je van tevoren stelt hangt natuurlijk ook af van het doel. Als jij wil dat iemand zijn gedrag aanpast is het “waarom moet ik dan veranderen?” toch wel een grote factor. Het is dan handiger om jouw emoties te benoemen en het risico te lopen op een beetje gezichtsverlies dan om die persoon gewoon stom te noemen dat hij/zij doet zoals hij doet, want dat zorgt natuurlijk niet voor extra begrip en daar wordt de ander dan alleen maar boos van.

Begrip voor elkaar creëren is daarom misschien wel het grootste doel waarom zelfsturing van belang is.

Goede zelfsturing is dus nodig om je doelen te behalen, hiervoor is het van belang dat je jouw emoties kunt controleren, liefde (of ten minste begrip) kunt tonen en dat je zelf in staat bent om gewenst gedrag te laten zien.

Ook jouw overtuiging of jij dit kunt doen is van belang voor zelfsturing.

Wat is samensturing

Als er begrip is voor jouw beweegredenen en jij begrip hebt voor de beweegredenen van de ander kun je samen gaan sturen. Je kunt in onderhandeling gaan over de beste aanpak om een bepaald probleem op te lossen.

Om als team tot een oplossing te komen zijn bepaalde zaken van belang, zoals:

  • Samenhang.
  • Je verplicht voelen naar het team toe (een teamplayer zijn).
  • Motivatie (om een hoog zelfvertrouwen te houden).
  • Gedachtegangen en gedragingen die op gelijk niveau zijn in het team[2].

Om samen te sturen is het dus handig dat je verbondenheid voelt met de rest van het team. Dit is vaak op basis van vertrouwen en doordat je je verbonden voelt voel je je ook verplicht om je best te doen.

Hoeveel mensen vallen wel niet in voor iemand uit het team als die plotseling ziek wordt of heel graag op vakantie wil op een bepaalde datum?

De motivatie om een hoog zelfvertrouwen te houden is nodig om van het goede team een goed team te houden. Geloof in een goede afloop bij het tegenkomen van problemen is van belang, want je wordt besmet met wie je omgaat. Als er dan iemand zit die denkt dat hij/zij waardeloos is en dat er geen oplossing is kun je meegetrokken worden in die mindset. Dit is lastig omdat dan de sfeer in het hele team verpest kan worden en de oplossing lang op zich laat wachten.

Als die motivatie dus goed is, is het handig dat de manier waarop men denkt en doet enigszins gelijk zijn. Hierdoor kan het team vloeiend samenwerken en samen sturen.

Hoe krijg je samensturing?

Voor samensturing zijn dus veel zaken van belang, maar dit maakt het niet direct een zelfsturend team. Een manager geeft bijvoorbeeld vaak aan welke problemen een bedrijf wil oplossen en hoe een team daarmee moet omgaan, dit is niet een team dat zichzelf stuurt.

Een zelfsturend team dat samen stuurt, bepaalt en anticipeert samen op problemen die een bedrijf heeft. Een zelfsturend team heeft dus geen manager en geen duidelijke hiërarchie.

Door samen na te gaan hoe je een bedrijf of klanten van een bedrijf verder helpt krijg je samensturing.

Voetbalster Mia Ham verwoord goed waarom samensturing zo belangrijk is als je als team moet samenwerken:

“I am a member of a team, and I rely on the team, I defer to it and sacrifice for it, because the team, not the individual, is the ultimate champion.” – Mia Hamm

Opdracht:

Als je een samen sturend wilt zijn, bepaal dan van tevoren welke mindset je het team wilt meegeven, welk gedrag gewenst is, hoe je de motivatie groot houdt en hoe je voor eenheid zorgt. Schrijf dit samen met je team op om de neuzen een kant op te krijgen.

Zelfsturing is dus de eerste stap naar goede samensturing. Door jezelf kwetsbaar op te stellen en je beweegredenen te vertellen waarom je iets doet zoals je het doet en door de ander de ruimte te geven om dit ook te doen kun je samen op zoek naar een oplossing die beide aanspreekt.

Heb je hulp nodig bij zelfsturing of om van zelfsturing naar samensturing te gaan? Ik help je graag persoonlijk.

Benno Diederiks

Comeback Coach |Talentontwikkelaar | spreker en auteur | Maak je Comeback, jezelf opnieuw uitvinden in samenwerking met Hans van Breukelen | Topposities (2016).

[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780121098902500317

[2] https://www.emeraldinsight.com/doi/abs/10.1108/13527591011028924