veel moetenIs wat jij doet vaak een moetje of een leukje? Iets wat je mag doen, maar niet hoeft te doen is vaak leuker om te doen. Een moetje geeft druk en spanning. Iets moet vandaag af, iets moet opgepakt worden, en hierdoor kun je niet doen wat je eigenlijk wil doen. Dat is in ieder geval het gevoel dat je erbij hebt.

Uit onderzoek blijkt dat in de laatste decennia vooral vrouwen veel last hebben van het gevoel dat ze iets moeten doen en dat meer vrije tijd hier maar een marginaal verschil in maakt. Terwijl meer vrije tijd bij mannen het gevoel dat ze iets moeten doen wel duidelijk verlaagt[1].

Veel kunnen doen wordt veel moeten doen

Om niet gek te worden van veel moeten doen is het handig als je veel kunt doen. Efficiënt en slim werken kan hierdoor bevorderd worden, maar als je het gevoel hebt dat je langzaam en niet slim bent kan het gevoel van veel moeten doen deprimerend werken en zelfs uitstelgedrag in de hand werken.

Wanneer je iets moet is dat vaak iets wat je wordt opgelegd door een ander. Je kunt hard werken, wat betekent dat je leidinggevende je ook veel werk geeft.

Wanneer je het gevoel hebt dat je veel moet doen kan dit je ook het gevoel geven dat je eigenlijk geen zeggenschap hebt over wat er in je leven gebeurt. Je ervaart een gebrek aan autonomie en dat is jammer.

De verhaallijn van je leidinggevende maakt dan bijvoorbeeld inbreuk op het eigen verhaal waarmee je bezig bent. Terwijl jij je eigen verhaal juist wilt vormgeven. Je eigen oorsprong vinden en daarmee aan de slag gaan.

Het gevoel hebben dat je niet autonoom bezig kunt zijn is namelijk nadelig voor je productiviteit en creativiteit[2]. Docenten wordt bijvoorbeeld aangeleerd om taal te gebruiken die geen druk uitoefent op studeren. Iets mogen of onder de knie krijgen (en dat eerst verkeerd mogen doen) is belangrijker dan iets moeten kunnen.

Kunst van het mogen worden

Iets moeten en dat kunnen is vaak iets wat je vroeg in je leven leert. Dit kan je wel het gevoel geven dat het leven zwaar is en dat is ontzettend vermoeiend.

Het is dan belangrijk om de transformatie door te maken, of de comeback, dat je in plaats van veel moet, veel mag. Het mag bijvoorbeeld ook niet goed gaan, als je er maar iets van leert.

Je mag bijvoorbeeld wat anders worden dan je in eerste instantie had gedacht dat je zou worden. Je mag gaan waar je interesses je leiden en je eigen verhaallijn maken met elke plottwist die hierbij hoort.

Het heeft allemaal te maken met de mindset die je hebt[3]. Er zijn eigenlijk 2 soorten mindsets. Je kunt een vaststaande mindset hebben waarin je denkt dat alles is wat het is en zo zal blijven. Daarnaast kun je een meer flexibele mindset hebben, die wordt ook wel de groei mindset genoemd. Hierin denk je niet dat alles vast staat en zo zal blijven. In de groei mindset denk je dat je nu op een soort startpunt zit, elke dag, en dat je er elke dag wat aan kunt doen om de situatie te veranderen.

Als je situatie nu is dat je veel moet doen kan de groei mindset je helpen om dit te transformeren naar een situatie waarin je veel mag doen. Een situatie waarin je niet meer in spanning leeft doordat jouw verhaallijn en de verhaallijn van anderen met elkaar in gevecht zijn, maar waarbij je duidelijk je eigen leven leidt.

Iets mogen doen brengt sowieso minder druk met zich mee en zorgt voor een verlaging van stress. Dit is goed omdat stress ervoor kan zorgen dat je gedachtegang vaste patronen gaat volgen. Minder stress zorgt er dus voor dat je creatiever denkt waardoor je efficiënter kunt werken, en dat met meer lol en minder stress!

In je hoofd veel moeten doen

Valt het eigenlijk wel mee wat je allemaal “moet” doen, maar zit je de hele dag te denken aan taken waarmee jij je nog bezig “moet” houden?

Hoe zorg je er dan voor dat je in je hoofd die transformatie maakt dat je dingen mag doen? Dat je niet meer wakker ligt omdat je nog zoveel zaken moet doen? Dat je tegen jezelf kunt zeggen dat het oké is om alles stap voor stap aan te pakken en om je rust te pakken wanneer dit nodig is?

Ken je dat, dat je een to-do list maakt en aan het einde van de dag is die veel langer dan toen je ermee begon? Hierdoor krijg je vaak alleen maar meer stress voor de volgende dag waardoor je wakker kunt liggen.

Heb jij wel eens een mag-ik-doen-lijstje gemaakt? Waarin je eigenlijk telkens kunt uitkiezen wat je het leukste vindt om te doen om daarna weer te kiezen wat het leukste is? Dit zorgt al voor een stuk meer beleving.

Te veel keuzes moeten maken

Nu kun je denken “ik moet al zoveel knopen doorhakken, nu moet ik ook nog kiezen wat het leukste is om te doen?”. Dat helpt dan inderdaad niet echt.

Het leuke aan keuzes maken, is dat je ook een keuze maakt wanneer je iets niet doet. En zolang dat geen probleem is kun je dus zo’n keuze uitstellen. Je mag ervoor kiezen om nog even geen knopen door te hakken.

Daarnaast is omdenken ook ontzettend belangrijk om de kunst van het mogen worden onder de knie te krijgen. Je moet iets af hebben, maar je mag hier goed in worden en daar te tijd voor nemen. Je mag fouten maken om zelf te groeien.

Als je denkt dat je iets moet, denk dan eens anders aan wat je mag doen.

Bijvoorbeeld:

“Ik moet nog schoonmaken.”  >> “Ik mag schoonmaken.”

“Ik moet het project goed afmaken.” >> “Ik mag het project afmaken.”

Door alleen al het moeten te vervangen door het mogen creëer je ademruimte, waardoor je met meer rust aan de slag kunt. Daarbij kun je even bedenken hoe belangrijk het nu echt is dat wat je denkt dat je moet doen, dat dit ook snel gebeurt.

Zoals de voetballer Romelu Lukaku zegt:

“I’m going to remember to have fun this time. Life is too short for the stress and the drama.”

Heb je hulp nodig om de kunst van het mogen worden onder de knie te krijgen? Ik help je graag persoonlijk.

Benno Diederiks

Comeback Coach |Talentontwikkelaar | spreker en auteur | Maak je Comeback, jezelf opnieuw uitvinden in samenwerking met Hans van Breukelen | Topposities (2016)

[1] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1741-3737.2006.00242.x

[2] https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-287-630-0_7

[3] https://qspace.library.queensu.ca/handle/1974/15614