waarde creatie versus reproducerenBen je bezig met je creativiteit of werk je (letterlijk) aan de lopende band? Waarde creatie versus reproduceren is waar dit blog de aandacht aan geeft. Om duidelijk te maken wat het verschil is en wat nu beter is of beter bij je past leg ik uit wat het is en welke voor- en nadelen ze hebben. Dan kun je zelf bepalen wat jij ermee wilt doen.

Wat is waarde creatie?

Waarde creatie betekent dat je iets bedenkt of maakt wat mensen waardevol vinden. Elk bedrijf heeft op enig moment aan waarde creatie gedaan om geld te verdienen. Als mensen iets waardevol vinden willen ze daar meestal graag voor betalen.

Wanneer er dan eenmaal betaald wordt zit de waarde creatie vaak in de processen die het bedrijf heeft. Kan het bijvoorbeeld met minder personeel? Want dan heb je meer winst en dus meer waarde voor de eigenaar (of eigenaren van het bedrijf bij een B.V. of N.V.) of kan het personeel nog beter presteren dan ze nu doen waardoor er sneller waarde wordt gecreëerd?

De laatste prestatievraag en besparingsvraag is vaak de oorzaak van automatisering. Waar je vroeger nog door personeel te woord werd gestaan bij de McDonald’s kun je nu op schermen je bestelling plaatsen. Dit kan veel sneller gaan en een beeldscherm kost alleen stroom en verder zijn er minder risico’s, want zo’n beeldscherm wordt niet ziek en krijgt geen burn-out. De persoon die dat heeft bedacht heeft voor de aandeelhouders van McDonalds waarde gecreëerd, want die krijgen dan een hogere winstuitkering.

Waarde creatie zit hem dus in het bedenken van een product of dienst en wanneer dat loopt in het bedenken van processen om alles soepeler te laten verlopen om op die manier kosten te besparen, zodat je winstmarges hoger worden. Voor beide manieren van waarde creatie is innovatie nodig[1]. Je moet out-of-the-box kunnen denken als je mensen wilt vervangen voor automaten, als je processen wilt veranderen of iets unieks op de markt wilt brengen waar mensen wat aan hebben.

Het creëren van waarde zit hem dus niet alleen in de eigenaren van een bedrijf. Ook werknemers zijn belangrijk. Managers hebben als taak dat samenwerkingen soepel verlopen. De HR-afdeling moet ervoor zorgen dat personeel zich op zijn gemak voelt zodat ziekteverzuim verlaagd wordt en het personeel kan natuurlijk zelf ook meedenken om problemen die de processen vertragen op te lossen.

Wat is reproduceren?

Als iemand dan een dienst of product heeft bedacht is het belangrijk dat dit iets is wat herhaald kan worden. Dit kan werk zijn waarvoor je wordt opgeleid omdat het vrij ingewikkeld is, zoals bij HR-bureaus waarbij personeel technieken onder de knie moet hebben om personeel gezond en gemotiveerd te houden of zoals wanneer projectmanagement nodig is en hiervoor een aantal standaard stappen worden gezet.

Het kan ook werk zijn waarvoor je geen opleiding nodig hebt. Zoals het letterlijk werken aan de lopende band. De mensen die bij Ford het eerste lopende band werk deden reproduceerden uiteindelijk gezamenlijk elke keer dezelfde auto.

Bij het reproduceren ben je dus vooral bezig met het herhalen van bekende stappen. Opleiding kan nodig zijn om het aantal bekende stappen die je kent te vergroten, zodat je meer waarde kunt creëren. Immers elk idee wordt voortgebouwd op een vorig idee. Hoe meer kennis je hebt, hoe groter de kans op innovatie.

Is reproduceren dan toch waarde creatie?

Uiteindelijk ben je bij het reproduceren wel bezig met het scheppen van waarde, uiteindelijk ben je bezig met een dienst of product waarvoor iemand betaald, wanneer jij daar niet mee bezig bent is er niets en dus is er geen waarde. Je bent dan vaak alleen niet de kickstarter van het product of de dienst en je hebt dit niet zelf bedacht.

Voordelen van waarde creatie

De voordelen van waarde creatie zijn duidelijk, het brengt geld in het laatje. Dat is dan ook vaak het (secundaire) doel van waarde creatie. Het eerste doel is dat je mensen helpt met wat je creëert. Ford creëerde betaalbare auto’s. De HR-afdeling creëert tevreden en gemotiveerde werknemers en McDonald’s creëerde een kortere wachttijd waardoor het fast food nog faster gegeten kon worden dan eerst. Een hoop irritatie wordt meestal weggenomen door waarde creatie.

Daarbij is het creëren van waarde een creatief proces. Hiervoor moet je jezelf ontwikkelen. Het is handig als je in de maatschappij, of in ieder geval de sub-maatschappij van je vakgebied staat zodat je weet waar kansen liggen om waarde te creëren. Hiermee word je als het ware gedwongen om jezelf te blijven ontwikkelen wat goed is voor je persoonlijke groei.

Voordelen van reproduceren

Het voordeel van reproduceren is dat het vaak werk is wat iedereen kan doen. Soms heb je er een opleiding voor nodig, maar bij bijvoorbeeld die McDonald’s is het werk simpel genoeg. Het is hooguit de tijdsdruk die ervoor zorgt dat je alsnog stress krijgt van het werk dat je doet.

Vooral wanneer je het een tijdje rustiger aan wilt doen is het handig om een stapje terug te zetten op de ik-moet-innoveren-ladder en om gewoon werk te doen wat enigszins uitdagend is, maar wat je in principe met je ogen dicht kunt doen.

In de film American Beauty neemt de hoofdpersoon ook ontslag van zijn stressvolle baan, of hij wordt ontslagen en besluit met een slinkse truc zijn ontslag voor te zijn, en besluit dan dat hij het even rustiger aan wil doen met werk dat “zo min mogelijk” verantwoordelijkheden heeft. Hij heeft het dan over de verantwoordelijkheid om waarde te creëren en hij belandt bij een fast food restaurant.

Nadelen van waarde creatie

Vooral wanneer je een functie hebt waarbij het creëren van waarde belangrijk is kan dit soms zwaar op je drukken. Dit kan bij schrijvers bijvoorbeeld een writers-block veroorzaken. Uiteindelijk heb je je creatieve en minder creatieve dagen. Vooral wanneer je merkt dat je creativiteit te wensen overlaat kan dit voor stress zorgen en wanneer mensen je er dan op gaan aanspreken zelfs een burn-out.

Nadelen van reproduceren

Reproduceren heeft ook nadelen voor je gezondheid. Het werk garandeert echt geen rust en vooral wanneer de druk om snel te produceren hoog ligt kun je hier ook stress van krijgen en last krijgen van een burn-out. Als het werk weer te simpel is kun je zelfs last krijgen van een bore-out enige uitdaging is namelijk wel gezond voor je motivatie.

Daarbij word je niet geprikkeld om jezelf te ontwikkelen en hierdoor kun je uiteindelijk in stilstand komen te staan. Na 10 jaar reproduceren vraag je je bijvoorbeeld af wat je eigenlijk met je werkende leven doet en dat kan voor een soort identiteitscrisis zorgen.

Er zijn dus voor- en nadelen aan waarde creatie en reproduceren. Al met al moet ik wel zeggen dat voor mij waarde creatie iets is wat motiverender werkt en gezonder voor jezelf is omdat je ook jezelf blijft ontwikkelen. Toch kan ik me ook voorstellen dat er periodes in je leven zijn waarbij reproduceren even handiger is, maar voor de lange termijn lijkt me waarde creatie beter.

Wil jij ook meer waarde creëren, maar sta je op het moment stil? Zijn je ideeën op of weet je gewoon niet waar je het moet zoeken? Ik help je graag met persoonlijke coaching om jouw waarde machine weer aan te zetten.

Benno Diederiks

Comeback Coach |Talentontwikkelaar | spreker en auteur | Maak je Comeback, jezelf opnieuw uitvinden in samenwerking met Hans van Breukelen | Topposities (2016) |

[1] https://pdfs.semanticscholar.org/8690/4ffa0f4b933731b0cde4a6609841cf908207.pdf#page=5